Garhwali Shayari: गढ़वाली में प्रेम, दोस्ती, प्रकृति और पहाड़ के जीवन की गहराई वाली शायरी

शायरी चाहे अंग्रेज़ी, हिंदी, गढ़वाली या कुमाऊनी में लिखी जाए, पढ़ने और सुनने में हमेशा खास एहसास देती है। उत्तराखंड में गढ़वाली शायरी और कुमाऊनी शायरी काफी लोकप्रिय हैं। इन शायरियों में भावनाएं, पहाड़ की संस्कृति और वहां के सरल जीवन की झलक साफ दिखाई देती है। समय के साथ सोशल मीडिया प्लेटफॉर्म्स के बढ़ते प्रभाव ने क्षेत्रीय शायरी को और अधिक पहचान और लोकप्रियता दी है।
आज कई लोग अपनी भावनाओं और अपनी जड़ों से जुड़ाव को व्यक्त करने के लिए गढ़वाली शायरी का सहारा लेते हैं। अगर आप भी WhatsApp स्टेटस लगाने या Facebook और Instagram पर साझा करने के लिए नई गढ़वाली शायरी खोज रहे हैं, तो यह लेख आपके लिए है। यहां आपको लेटेस्ट गढ़वाली शायरी का संग्रह मिलेगा, जिसे आप आसानी से सोशल मीडिया पर साझा कर सकते हैं और शब्दों के माध्यम से गढ़वाल की खूबसूरती को महसूस कर सकते हैं।
Latest Garhwali Shayari
गढ़वाली शायरी की खासियत यह है कि इसमें प्रेम, दोस्ती, प्रकृति और पहाड़ के जीवन की गहराई बेहद खूबसूरती से व्यक्त होती है। नीचे कुछ ऐसी गढ़वाली शायरियां दी गई हैं, जो रिश्तों की मिठास, प्रकृति की सुंदरता और पहाड़ के संघर्षपूर्ण जीवन को दर्शाती हैं।
| ढोल-दमाऊं की बोल मा, बसि छ पहाड़्यूं की जान।गढ़वाली बोली बचा ल्या, यै छ हमरी पहचान। | Dhol-Damaun ki bol mein,basi chh pahaadyun ki jaan.Garhwali boli bacha lya,yai chh hamri pehchaan. |
| आमा का आँचल ज्यूँ, ठंडा छ गौं की छांव।शहर मं सब मिलि जाला,पर सुकून छ सिरफ गौं। | Aama ka aanchal jyun, thanda chh gaun ki chhaon. Shehar mein sab mili jaala,par sukoon chh sirf gaun. |
| पहाड़्यूं की छोरी छ,हिम्मत मं सब सूं आगू।घास-काटि, पाणी भरि,फिर भी सपन्यां साजू। | Pahadiyon ki chhori chh,himmat mein sab se aagu.Ghaas kaati, paani bhari,phir bhi sapnon ko saaju. |
| तेरी मुस्कान मा बसांदू छ मैं,तेरी आंख्यां मा मेरी दुनिया छ।सांस जांदू जब–जब तेरै नाम,म्यारा दिल की धड़कन छ। | Teri muskaan ma basaandu chha main,Teri aankhyaan ma meri duniya chha.Saans jaandu jab–jab tera naam,Myara dil ki dhadkan chha. |
| भाषण मा विकास बहांदां, जमीन मा गड्ढा आज भी छ।कागजां मा बदल ग्या गांव,हकीकत मा सन्नाटा आज भी छ। | Bhaashan ma vikaas bahaandaan, Zameen ma gaddha aaj bhi chha. Kaagazan ma badal gya gaon, Haqeeqat ma sannata aaj bhi chha. |
read this also: Tribes of Uttarakhand , 10 famous temples of uttarakhand, panch kedar story
CULTURAL GARHWALI SHAYARI
| धौणूं की धपली, अर माछी की ताल,बौळ्यूं का सुरमा, अर गढवाल की शान। | Dhaunu ki dhapli, ar maachhi ki taal,Baulyun ka surma, ar Garhwal ki shaan. |
| बण-बौणै मां बुरांस फुळयूं छ, ऊंच-नीच डांड्यूं मां हर्यौळ छ, यि हमरी देवभूमि छ, यखि त स्वर्ग को वास छ। | Ban-baunai maa burans phulyun chha, oonch-neech dandyun maa haryaul chha,Yi hamri Devbhoomi chha, yakhi ta swarga ko vaas chha |
| परदेस की रोटी मां ऊ स्वाद कख, जु अपणी गौं की मडुवा की रोटी अर लूण-पिस्यूं मां छ। | Pardes ki roti maa oo swaad kakh,Ju apni gaun ki maduwa ki roti ar loon-pisyun maa chha |
| मीठि छ हमरी गढवाळि बोली, जणै दगड़ि मिठास छ,यि हमरी पछ्याण छ, यि हमरौ खास छ। | Meethi chha hamri Garhwali boli, janai dagadi mithaas chha,Yi hamri pachyan chha, yi hamru khaas chha |
| पहाड़ की हवा माँ जो सुकून छ,शहर माँ कभू नी मिल्दू वो चैन छ। | Pahad ki hawa maa jo sukoon chha, Shehar maa kabhoo ni mildu wo chain chha. |
| मिट्टी की खुशबू, गाँव की बोली,गढ़वाल ही छ मेरी पहली बोली। | Mitti ki khushbu, gaon ki boli, Garhwal hi chha meri pehli boli. |
| खिळे-खिळे सी हँसी, यो पहाड़ो की रीत च, गढवाली हमरी बोली, गढ़वाल हमरु मीत च। | Khile-khile si hansi, yo pahado ki reet cha, Garhwali hamri boli, Garhwal hamru meet cha. |
| नानी-बुजी की कहानी, दादा को ज्ञान, इन्हीं सै बनी गढ़वाल की पहचान। | Naani-buji ki kahani, dada ko gyan, Inhi sai bani Garhwal ki pehchan. |
| गाँव की गली, बचपन को खेल,यादों माँ बसि छ वो अनमोल मेल। | Gaon ki gali, bachpan ko khel, Yaadon maa basi chha wo anmol mel. |
| बदरी-केदार को आशीर्वाद, अर धारी देवी को छाया,धन्य छ यि धरती, जख भगवानु की माया। | Badri-Kedar ko aashirwad, ar Dhari Devi ki chhaya,Dhanya chha yi dharti, jakh bhagwanu ki maya. |
DEVOTIONAL GARHWALI SHAYARI
| बदरी विशाल की जय-जयकार, पार लगैली हमरी पार।तप्त कुण्ड को पाणी पवित्र, नारायण को यो सुंदर द्वार। | Badri Vishal ki jai-jaikar, paar lagaili hamri paar.Tapt Kund ko paani pavitra, Narayan ko yo sundar dwar. |
| ऊंचों डांड्यूं मां केदार बाबा, भक्तुं की सुणदा पुकार।जख डमरू बजदू रात-दिन, उखि मिलदू बेड़ा पार। | Uncho dandyun maa Kedar Baba, bhaktun ki sunda pukaar.Jakh damru bajdu raat-din, ukhi mildu beda paar. |
| धारी मां की शक्ति अजब, सबु थैं दे दी आशीष। जु भि बौणूं यख औंदू, नवांदू अपणु शीश। | Dhari Maa ki shakti ajab, sabu thain de di aasheesh. Ju bhi baunu yakh aundu, nawandu apnu sheesh |
| कनूं सुंदर मेरु पहाड़, कणु सुंदर मेरु देश।कखि बदरी-केदार बिराज्या, कखि शिव-महेश। | Kanu sundar meru pahad, kanu sundar meru desh. Kakhi Badri-Kedar birajya, kakhi Shiv-Mahesh. |
| संध्या को टेम ह्वेगे, दिया जळी गे चौंरा मां।देवता औंणा छन अब, हमरा गढवाळ का डांडा मां। | Sandhya ko tem hwege, diya jali ge chaura maa. Devta aun-na chhan ab, hamra Garhwal ka danda maa. |
| सुरकंडा की डांडी मां, मां को वासो छ। सच्चा मन से जो भी मांगो, उ मां को विश्वास छ। | Surkanda ki dandi maa, Maa ko vaaso chha.Saccha man se jo bhi maango, oo Maa ko vishwas chha. |
| गंगोत्री की धारा बहणी, सब पापूं थैं धोणी। गढवाळ की यि पावन धरती, स्वर्ग बटि सुंदर होणी। | Gangotri ki dhara behni, sab paapun thain dhoni.Garhwal ki yi paavan dharti, swarga bati sundar honi. |
| जाख देवता की आग जळी, भक्तुं मां जोश छ।पहाड़ का हर पत्थर मां, देवतू को वास छ। | Jakh Devta ki aag jali, bhaktun maa josh chha.Pahad ka har patthar maa, devtu ko vaas chha |
| नंदा राजजात की डोली चली, गौं-गौणूं मां खुसी छ।पहाड़ की बेटी नंदा मां, सब भक्तों की खुसी छ। | Nanda Rajjat ki doli chali, gaun-gaunun maa khusi chha.Pahad ki beti Nanda Maa, sab bhaktun ki khusi chha |
| हाथ जोड़ी कना मि, हे मेरु ईष्ट देव।रखया सुखी मेरा पहाड़ थैं, सदा रयां मेरि सेव। | Haath jodi kana mi, hey meru Ishta Dev.Rakhya sukhi mera pahad thain, sada rayan meri sev. |
INSPIRATIONAL GARHWALI SHAYARI
| डांडा जैसि मजबूती रख, अर गंगा जैसि धार, मुश्किलों से डरी कभिनि, बस करदी अपणी पार। | Danda jaisi mazbooti rakh, ar Ganga jaisi dhaar,Mushkilon se dari kabhini, bas kardi apni paar. |
| बांज-बुरांस का जंगल मां, जु मणखि पसीना बहाळू, वही एक दिन पहाड़ा मां, खुशियाळी की जोत जगाळू। | Baanj-Burans ka jangal maa, ju mankhi paseena bahalu,Wahi ek din pahada maa, khushiyali ki jot jagalu. |
| अपनी बोली, अपनी पिछ्याण, कभिनि भूलनी चैंद, ऊंचों डांड्यूं मां भी, अपणौ झंडा गाड़नी चैंद। | Apni boli, apni pichyan, kabhini bhoolni chaind,Uncho dandyun maa bhi, apnau jhanda gadni chaind. |
| रस्ता चाहे कणु भी ह्वौ, पहाडी पैर नी डगमगाणा, हौसला बुलंद रखि की, हमुन शिखर पर जाणा। | Rasta chahe kanu bhi hwo, Pahadi pair ni dagmagana,Hausla buland rakhi ki, hamun shikhar par jaana. |
| दूसरों का भरोसा मां, कभिनि बैठी नी रौण,अपणी मेहनत से ही, अपणी तकदीर बणौण। | Doosron ka bharosa maa, kabhini baithi ni raun,Apni mehnat se hi, apni takdeer banaun |
| लौटि की आवा अपणा गौं, यखि रोजगार बणौण, बंजर पड़ी धरती मां, फिर से हरियाळी ल्याण। | Lauti ki aava apna gaun, yakhi rojgaar banaun,Banjar padi dharti maa, phir se hariyali lyaan. |
| मन मां अगर विश्वास च, त पत्थर भी पिघल जाळू, कोदा-झंगोरा खाण वाला, दुनिया मां नाम कमाळू। | Man maa agar vishwas cha, ta patthar bhi pighal jalu,Koda-Jhangora khaan wala, duniya maa naam kamalu. |
| मुश्किलों की धूप मां, जो कभिनि नी घबरादु, वही पहाड को असली लाल, दुनिया थैं दिखलादु। | Mushkilon ki dhoop maa, jo kabhini ni ghabraadu,Wahi pahad ko asli laal, duniya thain dikhladu. |
| धीर-धीरे ही सही, पर पैर आगे बढ़ौण,हिम्मत नी हारनी कभि, बस मंजिल थैं पौण। | Dheere-dheere hi sahi, par pair aage badaun,Himmat ni haarni kabhi, bas manjil thain paun. |
| पुखों की विरासत, अर वीरों को बलिदान,याद रखि की बढ़ण च, गढवाळ की सान। | Pukhon ki virasat, ar veeron ko balidan,Yaad rakhi ki badhan cha, Garhwal ki saan. |
FRIENDSHIP GARHWALI SHAYARI
| रस्ता कणु भी ह्वौ, बस तेरु साथ चैंद,मुश्किल टेम मां, तेरु ही हाथ चैंद। | Rasta kanu bhi hwo, bas teru saath chaind,Mushkil tem maa, teru hi haath chaind. |
| गौं की उ गळ्यूं मां, दगड़ि मिलि की खेल्या,आज भी याद औंदा, उ दिन अनमोल रेल्या। | Gaun ki oo galyun maa, dagadi mili ki khelya,Aaj bhi yaad aunda, oo din anmol relya. |
| तू सिर्फ मेरु दोस्त नी, मेरु भाई जैसि छै,सुख-दुख मां मेरु, परछाई जैसि छै। | Too sirf meru dost ni, meru bhai jaisi chhai,Sukh-dukh maa meru, parchhayi jaisi chhai. |
| नी चयांदु मिते, दुनिया की दौलत-माया,बस दगड़ि मिलि की खाणा, “पिस्यूं लूण” अर “छाया”! | Ni chayandu mite, duniya ki daulat-maya,Bas dagadi mili ki khana, “pisyun loon” ar “chhaya”! |
| पहाड़ा का डांडा हिल जाला, पर हमरी दोस्ती नी हिलणि,जु मया हम मां छ, उ दुनिया मां कखि नी मिलणि। | Pahada ka danda hil jaala, par hamri dosti ni hilni,Ju maya ham maa chha, oo duniya maa kakhi ni milni. |
| शहर की भीड़ मां, जब अपणौ कोई नी मिलदू,तब तेरु एक फोन, मेरु सारा दुख हरदू। | Shehar ki bheed maa, jab apnau koi ni mildu,Tab teru ek phone, meru saara dukh hardu. |
| हमरी दोस्ती मां, “Thank You” अर “Sorry” नी चयांद,बस एक-दूसरा थैं, “बौळ्यू” बोलणु ही सुहांद। | Hamri dosti maa, “Thank You” ar “Sorry” ni chayand,Bas ek-doosra thain, “Baulyu” bolnu hi suhand. |
| त्वै बिना त गौं को “कौथिग” भी सूनू छ,तू दगड़ि छै त, मेरु हर दिन “थौळु” छ। | Twai bina ta gaun ko “Kauthig” bhi soonu chha,Too dagadi chhai ta, meru har din “Thaul” chha. |
| उम्र बीत जाळी, पर दोस्ती नी बुढि होणि,पहाड़ की हवा जैसि, हमरी याद ताजा रौणी। | Umra beet jaali, par dosti ni budhi honi,Pahad ki hawa jaisi, hamri yaad taaja rauni. |
| जब दुनिया पीठ दिखाळि, तू तब भी साथ दियै,गढवाळ की सान जैसि, हमरी दोस्ती कायम रहियै। | Jab duniya peeth dikhali, too tab bhi saath diyai,Garhwal ki saan jaisi, hamri dosti kaayam rahiyai. |
SAD GARHWALI SHAYARI
| गौं की उ देळी अब सूंनी ह्वेगे,जख कभी नानी की सुणाईं कहाणी छै। | Gaun ki oo deli ab sooni hwege,Jakh kabhi naani ki sunain kahani chhai. |
| पेट की आग न अपणा गौं छुड़वाई गे,हम परदेसी ह्वेग्या, अर गौं “भूतिया” ह्वेगे। | Pet ki aag na apna gaun chudwai ge,Ham pardesi hwegya, ar gaun “bhootia” hwege |
| घसियारी बाट, ओल्यू पानी,अब सब किस्सा भै ग्या।भीड़ भाड़ मा रैंदी जिंदगानी,फिर भी आपू छूटि ग्या। | Ghasiyaari baat, olyu paani,Ab sab kissa bhai gya.Bheed–bhaad ma raindi zindagani,Phir bhi aapu chhooti gya. |
| पाड़ा–पर्वत, गाड़–गधेरे,म्यारा गांव की बात निराली छ।माटी मां का ऋण छ मुझ पै,यखि खातिर सांस भी प्यारी छ। | Paada–parvat, gaad–gadhera,Myara gaon ki baat niraali chha.Maati maa ka rin chha mujh pe,Yakhi khaatir saans bhi pyaari chha |
| शहर मां सब कुछ छ, पर ईजा की मया कख?बीमार ह्वे क त देख्या, यख पौण को सहारा कख? | Shehar maa sab kuch chha, par Ija ki maya kakh?Bimaar hwe ka ta dekhya, yakh paun ko sahara kakh? |
निष्कर्ष
गढ़वाली शायरी केवल शब्दों का संग्रह नहीं है, बल्कि यह पहाड़ की भावनाओं और जीवन की गहराई को व्यक्त करने का माध्यम है। इसमें स्थानीय हास्य, घर से दूर रहने की कसक और देवभूमि की आध्यात्मिक सुंदरता सब कुछ झलकता है। ऐसी शायरी नई पीढ़ी को अपनी पहाड़ी जड़ों से जुड़े रहने और उत्तराखंड की संस्कृति को जीवित रखने के लिए प्रेरित करती है। पहाड़ से दूर रहने वाला हर व्यक्ति इन शब्दों में अपने घर, अपनी मिट्टी और अपनी पहचान को महसूस करता है।